معماری خانه‌های سنتی یزد؛ هم‌زیستی با کویر در سایه خشت و بادگیر معماری پاسخگو به اقلیم یزد، نخستین شهر خشتی جهان، موزه‌ای است از راهکارهای هوشمندانه معمارانی که بدون تکنولوژی مدرن، سخت‌ترین شرایط اقلیمی را به بستری برای آسایش بدل کردند. خانه‌های سنتی یزد تنها یک سرپناه نیستند، بلکه سیستمی …

معماری پلکانی ماسوله؛ سنتز همزیستی انسان، بستر و اقلیم مقدمه: معماری بدون مرز روستای تاریخی ماسوله در دامنه‌های البرز غربی، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری بومی (Vernacular Architecture) در جهان است. شهرت ماسوله نه تنها به خاطر زیبایی بصری، بلکه به دلیل منطق ریاضی و عملکردی حاکم بر سازماندهی فضایی …

تخت جمشید (پارسه)؛ کمال مهندسی و سنتز هنر نادیان در معماری هخامنشی مقدمه: معماری به مثابه نظم جهانی تخت جمشید (Persepolis)، ساخته شده در دوران داریوش اول، خشایارشا و اردشیر اول، فراتر از یک پایتخت تشریفاتی، بیانیه‌ای کالبدی از قدرت متمرکز و صلح هخامنشی است. این مجموعه که بر روی …

زیگورات چغازنبیل؛ تبلور نبوغ مهندسی و کیهان‌شناسی در تمدن ایلام مقدمه: نخستین بنای مذهبی ایران زیگورات چغازنبیل (Dur Untash)، واقع در استان خوزستان، نه تنها باشکوه‌ترین بنای بازمانده از تمدن ایلام، بلکه نخستین اثر ایرانی است که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این سازه که در حدود …

معماری در عصر گذار معماری دوران قاجار (به‌ویژه عصر ناصری) را می‌توان دوره‌ی «برزخ معماری» ایران نامید؛ زمانی که معماران میان وفاداری به اصول صفوی و کشش به سمت سبک‌های نئوکلاسیک و باروک اروپایی در نوسان بودند. کاخ گلستان به عنوان قلب تپنده این دوران، بهترین بستر برای مطالعه این …

معماری کاخ‌های صفوی؛ تحلیل تطبیقی ساختار و عملکرد در چهلستون و عالی‌قاپو معماری در خدمت دولت‌شهر اصفهان معماری دوران صفوی، به‌ویژه در عصر شاه عباس اول، گذاری از معماری صرفاً مذهبی به معماری مدنی و حکومتی بود. در این میان، دو بنای عالی‌قاپو و چهلستون در دولت‌خانه اصفهان، دو رویکرد …

معماری ساسانی؛ نبوغ در مهندسی طاق و تحول فضاهای ایوانی مقدمه: معماری شکوه و پایداری معماری ساسانی (۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی) نقطه عطفی در تاریخ مهندسی سازه ایران است. در این دوران، معماران ایرانی با گذر از سیستم‌های «تیر و ستون» هخامنشی، به سمت استفاده از طاق و گنبد با …

معماری هخامنشی؛ تقابل و تداوم در کالبد پاسارگاد و تخت‌جمشید مقدمه: از سادگی آغازین تا شکوه کمال‌یافته معماری هخامنشی نمایانگر گذار از یک قوم کوچ‌نشین به یک امپراتوری جهانی است. این سبک که با پاسارگاد (پایتخت کوروش بزرگ) آغاز شد و در تخت‌جمشید (پایتخت تشریفاتی داریوش و جانشینانش) به اوج …

فنگ‌شویی در معماری داخلی؛ تعامل انرژی (چی) و سازماندهی فضایی برای ارتقای کیفیت زیست معماری فراتر از ماده فنگ‌شویی (Feng Shui) که در لغت به معنای «باد و آب» است، دانشی کهن از چین باستان است که به بررسی چگونگی تأثیر محیط کالبدی بر سلامت، ثروت و شادی انسان می‌پردازد. …

تطبیق کالبدی و تحلیل ساختاری؛ مسجد جامع اصفهان در تقابل با مسجد جامع یزد مقدمه: دو روایت از کمال در معماری اسلامی مساجد جامع در ایران، فراتر از یک مکان عبادی، مانیفست‌های مهندسی و هنری زمانه خود بوده‌اند. در حالی که مسجد جامع اصفهان (عتیق) به عنوان «دایره‌المعارف معماری ایران» …