شهر ممنوعه؛ تبلور کیهان‌شناسی چینی در کالبد معماری چوبی مقدمه: معماری به مثابه نظم کیهانی شهر ممنوعه (Forbidden City) در قلب پکن، نه تنها بزرگ‌ترین مجموعه کاخ‌های جهان است، بلکه دقیق‌ترین بازنمایی کالبدی از فلسفه، مذهب و سلسله‌مراتب قدرت در چین باستان محسوب می‌شود. این مجموعه که در اوایل قرن …

جستجوی کمال در هندسه و تناسبات کلاسیک مقدمه: فراتر از یک معبد معبد پارتنون (Parthenon)، مستقر بر فراز صخره آکروپولیس آتن، اوج شکوه معماری یونان در عصر پریکلس (قرن پنجم پیش از میلاد) است. این بنا که توسط ایکتینوس و کالیکراتس طراحی و تحت نظارت فیدیاس پیکرتراش ساخته شده، نه …

مقبره همایون؛ کهن‌الگوی باغ-آرامگاه و پیش‌درآمدی بر شکوه تاج‌محل مقدمه: معماری در گذار از تیموری به گورکانی برخلاف تصور عامه که تاج‌محل را نقطه آغاز معماری با شکوه هند می‌دانند، کمال هندسی و توازن فضایی این سبک در واقع با مقبره همایون (Humayun’s Tomb) در دهلی آغاز شد. این بنا …

مسجد جامع اصفهان؛ تطور هزارساله و دایره‌المعارف معماری ایران مقدمه: موزه‌ای از ادوار تاریخی مسجد جامع اصفهان (مسجد عتیق) تنها یک بنای مذهبی نیست، بلکه سندی زنده از تحولات معماری ایران از قرن دوم هجری تا دوران قاجار است. این بنادر تداوم خود، گذار از الگوی “شبستانی” (عربی) به “چهارایوانی” …

معماری خانه‌های سنتی یزد؛ هم‌زیستی با کویر در سایه خشت و بادگیر معماری پاسخگو به اقلیم یزد، نخستین شهر خشتی جهان، موزه‌ای است از راهکارهای هوشمندانه معمارانی که بدون تکنولوژی مدرن، سخت‌ترین شرایط اقلیمی را به بستری برای آسایش بدل کردند. خانه‌های سنتی یزد تنها یک سرپناه نیستند، بلکه سیستمی …

معماری پلکانی ماسوله؛ سنتز همزیستی انسان، بستر و اقلیم مقدمه: معماری بدون مرز روستای تاریخی ماسوله در دامنه‌های البرز غربی، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری بومی (Vernacular Architecture) در جهان است. شهرت ماسوله نه تنها به خاطر زیبایی بصری، بلکه به دلیل منطق ریاضی و عملکردی حاکم بر سازماندهی فضایی …

تخت جمشید (پارسه)؛ کمال مهندسی و سنتز هنر نادیان در معماری هخامنشی مقدمه: معماری به مثابه نظم جهانی تخت جمشید (Persepolis)، ساخته شده در دوران داریوش اول، خشایارشا و اردشیر اول، فراتر از یک پایتخت تشریفاتی، بیانیه‌ای کالبدی از قدرت متمرکز و صلح هخامنشی است. این مجموعه که بر روی …

زیگورات چغازنبیل؛ تبلور نبوغ مهندسی و کیهان‌شناسی در تمدن ایلام مقدمه: نخستین بنای مذهبی ایران زیگورات چغازنبیل (Dur Untash)، واقع در استان خوزستان، نه تنها باشکوه‌ترین بنای بازمانده از تمدن ایلام، بلکه نخستین اثر ایرانی است که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این سازه که در حدود …

معماری در عصر گذار معماری دوران قاجار (به‌ویژه عصر ناصری) را می‌توان دوره‌ی «برزخ معماری» ایران نامید؛ زمانی که معماران میان وفاداری به اصول صفوی و کشش به سمت سبک‌های نئوکلاسیک و باروک اروپایی در نوسان بودند. کاخ گلستان به عنوان قلب تپنده این دوران، بهترین بستر برای مطالعه این …

معماری کاخ‌های صفوی؛ تحلیل تطبیقی ساختار و عملکرد در چهلستون و عالی‌قاپو معماری در خدمت دولت‌شهر اصفهان معماری دوران صفوی، به‌ویژه در عصر شاه عباس اول، گذاری از معماری صرفاً مذهبی به معماری مدنی و حکومتی بود. در این میان، دو بنای عالی‌قاپو و چهلستون در دولت‌خانه اصفهان، دو رویکرد …